شدن فطرت و طرف خطاب قرار گرفتن ضمير و و جدان متكى است و پيچيدگى و ابهامى در آن وجود ندارد ، و آدمى را به آن ترغيب مىكند كه خود به نظر كردن در چيزها بپردازد ، و با سير در زمين و انديشه كردن در آثار گذشتگان و توجه به نمودهاى طبيعى ، با حقايق تماس پيدا كند و آنها را از نزديك بشناسد . اين روش در ديگر چيزهايى كه انسان به آنها نياز دارد ، از عقايد و احكام گرفته تا معاملهء با ديگران نيز پيروى مىشود ، و به همين سبب است كه اطمينان و اعتماد و عرف و گواهى شاهدان عادل و رأى كارشناسان ميزان و مقياس معاملات ميان مردم مىشود ، كه چون اين روش را با روشهاى پيچيدهء موجود در ديگر دينها مقايسه كنيم ، آسانى و روانى آن به خوبى آشكار مىشود . نيز چنين است كه احكام دين در تعيين اوقات و پيمودنيها و زنكردنيها كه با حالت طبيعى انسان سازگار است . توجه داشته باشيد كه چگونه وقت نماز پيش از طلوع آفتاب و پس از غروب و هنگام رسيدن خورشيد به وسط آسمان معين شده ، و وجوب روزه با ديدن هلالى است كه همگان آن را مشاهده كنند . نيز هيچ نيازى از نيازهاى آدمى در اين دين در معرض فراموشى قرار نگرفته : ازدواج حرام نشد ، از آرايش زندگى دنيا نهى به عمل نيامد ، و عواطف مورد بىتوجهى قرار نگرفته ، و بلند پروازيهاى روح فرو گذار نشده . . . و كدام شريعت آسانتر از شريعتى است كه با نيازمنديهاى بشر متناسب باشد ؟ شايد همين امر سبب انتشار اسلام به صورتى منظم در طىّ قرون متمادى بوده ، و هنوز اين اسلام در حال افزايش شمارهء پيوستگان به آن در هر سال است . خداوند متعال رسولش را - صلى اللَّه عليه و آله - براى پذيرش وحى موفق ساخت و اين كار را براى او ميسر كرد ، و همچنين دست يافتن به معارف قرآن را براى هر كس كه خواهان آن بوده باشد آسان ساخت ، و اگر چنين نمىبود خرد آدمى به شناخت يك كلمه از كلمات پروردگار نمىتوانست برسد . [ 9 ] چون خدا شريعت را براى مردم آسان ساخت ، و زندگى كردن با آن را براى مردم ميسر كرد ، مردمان را به دعوت كردن ديگران به اين دين / 46 از راه روش